ملك فهد پنجمين پادشاه عربستان سعودى و هشتمين فرزند 'عبدالعزيز آل سعود' بيانگذار عربستان جديد است كه در سال ۱۹۲۳متولد و مدتها پيش از آن كه در ژوئن ۱۹۸۲جانشين ملك خالد شود در پشت صحنه سياسى يك چهره با نفوذ بود.

فهد كه متعلق به قبيله 'سدير' از قبايل متنفذ عربستان بود، تحصيلات ابتدايى خود را در مدرسه سلطنتى رياض و سپس در انستيتوى علمى مكه به پايان برد.

ملك فهد كه در سال ۱۹۷۵ پس از درگذشت ملك فيصل ،به عنوان وليعهد ملك خالد انتخاب و سپس در سال ۱۹۸۲ پس از درگذشت وى نيز پادشاه عربستان شد، پيشتر مسووليتهايى همچون اولين وزير معارف (آموزش و پرورش) در سال ۱۹۵۳، تصدى وزارت كشور در سال ۱۹۶۳و معاون نخست وزير در سال ۱۹۶۷ را بر عهده داشت.

وى سمتهايى مانند رييس شوراى عالى نفت و معادن، رييس سازمان پادشاهى صنعتى جبيل و ينبع، رييس شوراى عالى دانشگاهها، رييس شوراى عالى جوانان، رييس كميته عالى سياستهاى آموزشي، رييس كميته عالى امور حج، رييس سازمان پادشاهى پيشرفته مدينه منوره و رييس شهرك فناورى ملك عبدالعزيز را نيز بر عهده داشته است.

زمانى كه ملك فهد به سلطنت رسيد اوج رونق نفتى و افزايش دلارهاى نفتى بود كه عربستان سعودى را از يك كشور صحرايى فقير و يك جامعه قبيله اى منزوى به يكى از قدرتهاى بزرگ اقتصادى جهان تبديل كرد كه البته به دليل عدم توزيع عادلانه ثروت در اين كشور درصد زيادى از مردم در فقر به سر برده و بى كارى معضلى بزرگ محسوب مى شود.

ملك فهد همچنين در سالهاى جنگ ايران و عراق با دلارهاى نفتى از صدام حسين حمايت كرد اما هنگام اشغال كويت توسط عراق درسال ۱۹۹۱از ايالات متحده خواستار آزادى كويت شد و در زمان حكومت فهد بود كه روابط آمريكا و عربستان تقويت شد و پس از عمليات طوفان صحرا كه پس از حمله عراق به كويت و عربستان از طرف آمريكا و متحدانش در منطقه به وقوع پيوست اين رابطه در ابعاد نظامى نيز گسترش يافت. ملك فهد در دهه ۸۰ طرح شناسايى رژيم صهيونيستى از سوى اعراب را مطرح كرد و رهبران كشورهاى عربى در اجلاس سران در 'فاس' مغرب اين طرح را تصويب كردند.

وى در سال ۱۹۸۶ لقب ملك را حذف و نام 'خادم الحرمين الشريفين' را براى خود برگزيد.

فهد در سال ۱۹۹۵دچار سكته مغزى شد و به دليل ناتوانى در اداره امور كشور و استفاده از صندلى چرخدار مسووليت امور عربستان را به امير عبدالله وليعهد برادر ناتنى خود كه دو سال از وى كوچكتر است، سپرد.

با فوت ملك فهد در اول اوت ۲۰۰۵ ( ۱۰ مرداد ۱۳۸۴) عبدالله بن عبدالعزيز رسما به عنوان پادشاه عربستان سعودى معرفى و امير سلطان بن عبدالعزيز وزير دفاع كنونى نيز به مقام وليعهدى ارتقا يافت كه على رغم اين مسئله، در زمان حاضر مخالفت هايى با پادشاهى اميرعبدالله و حتى وليعهدى 'امير سلطان' در ميان اعضاى خانواده سلطنتى وجود دارد.

بر اساس قوانين عربستان تنها فرزندان ذكور عبدالعزيز بن سعود مى توانند به مقام پادشاهى اين كشور برسند و پادشاه از ميان مسن ترين آنها انتخاب مى شود.

تبیان زنجان www.tebyan-zn.ir